1️⃣ لطفاً خودتان و سوابق مرتبط با این پژوهش را معرفی بفرمایید.

من دکتر مجتبی فرجام عضو هیأت علمی و پژوهشگر دانشگاه علوم پزشکی فاس هستم و تمرکز اصلی فعالیت‌های علمی‌ام بر بررسی  رابطه اعتیاد و ارتباط آن‌ها با بیماری‌های غیرواگیر مانند چاقی، دیابت و سندرم متابولیک است. این پژوهش با همکاری تیمی بین‌رشته‌ای، بین‌المللی و با استفاده از داده‌های کوهورت بزرگسالان فسا (Fasa Adult Cohort Study) انجام شده که یکی از مطالعات جمعیتی معتبر کشور در حوزه بیماری‌های مزمن محسوب می‌شود.

2️⃣   مسئله اصلی که این پژوهش به آن پرداخته چه بوده و چرا اهمیت داشت؟

بیماری مزمن کلیوی (CKD) و کبد چرب (MASLD) هر دو در ایران بسیار شایع هستند. مسئله اصلی این بود که آیا می‌توان از یک شاخص خونی ساده کبد چرب برای پیش‌بینی افت عملکرد کلیه در آینده استفاده کرد یا خیر.

3️⃣   این پژوهش را به زبان ساده معرفی کنید و نوآوری اصلی آن چه بوده است؟

این پژوهش با بررسی حدود ۱۰ هزار نفر، نشان داد که وضعیت کبد مستقیماً بر سلامت کلیه اثر می‌گذارد. نوآوری آن استفاده از فرمول‌های جدید ۲۰۲۱ برای کلیه ، معیار تشخیصی جدید MASLD و تعیین "نقاط برش بومی" برای ایرانیان بود، چرا که استانداردهای اروپایی برای تشخیص بیماری در ایرانی‌ها دقت کافی ندارند.

4️⃣   مهم‌ترین یافته‌های این پژوهش چه بود؟

* افراد دارای کبد چرب ۵۸٪ بیشتر در معرض بیماری کلیوی هستند.

* رابطه بین کبد چرب و افت عملکرد کلیه به صورت U-شکل است؛ یعنی حتی افزایش جزئی چربی کبد می‌تواند باعث افت شدید عملکرد کلیه شود.

* این ارتباط در مردان بسیار قوی‌تر از زنان مشاهده شد.

5️⃣   آیا نتایج این پژوهش به مرحله کاربرد و بهره‌برداری رسیده است؟

بله، شاخص FLI به عنوان یک ابزار ارزان و قابل مقیاس برای شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر بیماری کلیوی معرفی شده است.

6️⃣   این پژوهش چه کمکی به حل مشکلات مردم یا نظام سلامت می‌کند؟

در صورت تأیید در مطالعات بزرگتر، می‌توان داروهای مشتق شده از اپیوئیدها را (بدون عوارض اعتیادآور) برای مدیریت همزمان درد مزمن و ریسک‌های متابولیک در بیماران خاص توسعه داد.

7️⃣   مهم‌ترین توصیه شما به سیاست‌گذاران و متولیان چیست؟

این مطالعه اجازه می‌دهد با یک آزمایش خون ساده و بدون نیاز به سونوگرافی‌های گران‌قیمت، افرادی که در آینده دچار نارسایی کلیه می‌شوند را شناسایی و درمان کرد.

گنجاندن شاخص کبد چرب (FLI) در غربالگری‌های روتین کشوری، به ویژه برای مردان و افراد غیرچاق، جهت پیشگیری از هزینه‌های سنگین دیالیز و پیوند کلیه.

8️⃣   برنامه‌ها و مسیر آینده این خط پژوهشی چیست؟

بررسی اینکه آیا درمان کبد چرب (از طریق رژیم و ورزش) می‌تواند روند تخریب کلیه را متوقف یا معکوس کند.

 خلاصه ترجمان دانش

• مسئله:  آیا کبد چرب باعث از کار افتادن کلیه‌ها می‌شود؟
• یافته کلیدی:  کبد چرب ریسک ابتلا به بیماری مزمن کلیه را تا ۵۸٪ افزایش می‌دهد.
• کاربرد:  استفاده از شاخص FLI برای پیش‌بینی نارسایی کلیه.
• توصیه سیاستی:  استفاده از استانداردهای بومی ایرانی به جای مهندسی معکوس مدل‌های غربی در تشخیص بیماری.
• ذی‌نفعان:  متخصصان کلیه و کبد، سیاست‌گذاران سلامت و مردان میانسال.