سری نشستهای خبری خلاصه سیاستی ترجمان دانش در سال 1404 با دکتر مجتبی فرجام
نشست خبری با موضوع ادغام شاخص کبد چرب (FLI) در مراقبت اولیه: راهکاری کمهزینه برای شناسایی زودهنگام خطر بیماری مزمن کلیه در ایران
این خلاصه سیاستی بر اساس مطالعه کوهورت بزرگسالان فسا (از خانواده مطالعات PERSIAN Cohort) تدوین شده و پیشنهاد میکند با ادغام محاسبه خودکار شاخص کبد چرب (FLI) در پرونده الکترونیک سلامت، خطر بیماری مزمن کلیه به صورت زودهنگام شناسایی شود.
۱- با تشکر از حضور در این مصاحبه، لطفاً خودتان را معرفی کرده و سوابق علمی، پژوهشی، اجرایی و عملی خود و فعالیتهای مرتبط با این پژوهش را بیان کنید:
اینجانب مجتبی فرجام استاد در رشتهی فارموکولوژی پزشکی با سابقهی اجرایی معاونت تحقیقات و فناوری و محقق اصلی کوهورت پرشین فسا در دانشگاه علوم پزشکی فسا می باشم.
۲- دلیل اصلی شما برای انتخاب این طرح تحقیقاتی چه بود و چه کسانی در این پژوهش یاریدهنده شما بودند؟
دلیل اصلی انتخاب این موضوع، شیوع همزمان و بالای بیماری کبد چرب متابولیک (MASLD) و بیماری مزمن کلیه (CKD) در جمعیت ایرانی و همپوشانی عوامل خطر آنها بود. هدف ما ارائه ابزاری ساده، کمهزینه و بومیشده برای شناسایی زودهنگام خطر CKD در مراقبت اولیه بود. همکاران اصلی در این پژوهش: دکتر سینا برمی (نویسنده اول)، دکتر جلالالدین میرزایی زراز، متین سپهرینیا و دکتر رضا همایونفر (نویسندگان مسئول). این پژوهش با همکاری مرکز تحقیقات بیماریهای غیرواگیر دانشگاه علوم پزشکی فسا و انستیتو تحقیقات تغذیهای و صنایع غذایی کشور انجام شد.
۳- پژوهشتان را معرفی کرده و با معرفی ویژگیها و نوآوریهای آن در خصوص موضوعات و محورهای آن شرح دهید:
این پژوهش یک مطالعه طولی و مقطعی بر اساس دادههای کوهورت فسا است که ارتباط شاخص کبد چرب (FLI) و بیماری کبد چرب متابولیک (MASLD) را با عملکرد کلیه و بروز CKD بررسی کرده است. ویژگیها و نوآوریهای کلیدی:
- استفاده از آستانههای بومیشده و جنساختصاصی شاخص کبد چرب برای جمعیت ایرانی.
- نشان دادن اینکه افراد دارای MASLD در مقطع پایه حدود ۵۵٪ شانس بیشتر ابتلا به CKD داشتند و در پیگیری پنجساله، خطر بروز CKD حدود ۳۵٪ بیشتر بود.
- هر ۱۰ واحد افزایش FLI با کاهش معنادار عملکرد کلیه همراه بود.
- پیشنهاد عملی ادغام محاسبه خودکار FLI در پرونده الکترونیک سلامت برای مراقبت اولیه.
۴- آیا این پژوهش به مرحله اجرا و بهرهبرداری رسیده است؟
نتایج این پژوهش در مجله Iranian Journal of Nutrition Sciences and Food Technology (سال ۱۴۰۴، شماره ویژه) منتشر شده است. خلاصه سیاستی آن آماده ارائه به سیاستگذاران وزارت بهداشت است و در حال پیگیری برای اجرای پایلوت در سامانه پرونده الکترونیک سلامت هستیم.
۵- این طرح پژوهشی چه گرهای از مشکلات مردم باز خواهد کرد؟
این پژوهش با ارائه یک ابزار ساده و کمهزینه (FLI) برای شناسایی زودهنگام افراد در خطر بیماری مزمن کلیه، کمک میکند تا قبل از پیشرفت بیماری به مراحل پیشرفته و نیاز به دیالیز، مداخله سبک زندگی و مراقبت یکپارچه انجام شود. این امر بار اقتصادی درمان CKD را کاهش میدهد و کیفیت زندگی افراد پرخطر را بهبود میبخشد.
۶- انتظار شما از مسئولین و متولیان امور پژوهشی در زمینه حمایت و یا توسعه فعالیتهای مشابه چیست و چه راهکارهایی پیشنهاد میکنید؟
از وزارت بهداشت، معاونت بهداشت و معاونت تحقیقات و فناوری انتظار داریم:
- محاسبه خودکار FLI را در پرونده الکترونیک سلامت پیادهسازی کنند.
- آستانههای بومیشده ایرانی را در راهنماهای بالینی بگنجانند.
- از اجرای پایلوت این برنامه در سایر مراکز PERSIAN Cohort حمایت کنند.
۷- اگر توضیح دیگری در خصوص برنامههای جاری، آینده و اهدافتان دارید در خاتمه این گفتگو بفرمایید:
در آینده قصد داریم با استفاده از دادههای کاملتر کوهورت فسا و سایر مراکز PERSIAN، مدلهای پیشرفتهتری (از جمله مدلهای یادگیری ماشین) برای پیشبینی ترکیبی خطر CKD و سایر عوارض متابولیک توسعه دهیم. هدف نهایی، حرکت به سمت پیشگیری مؤثر و مراقبت یکپارچه در سطح جامعه است.
https://nsft.sbmu.ac.ir/article-1-4147-fa.html
لینک خبر نشست در سایت ترجمان دانش:
